tugrul

4/6/2007

Reporting Services 1

Firmaların en büyük ihtiyaçlarından bir taneside raporlamadır. Bu nedenle yazılım projelerinde rapor modülleri büyük önem taşımakta ve yer kaplamaktadır. Hatta bazı yazılım projelerinin %80'lik bölümünü raporların oluşturduğunu görmek çok da nadir karşılaşmadığımız durumlardan biridir.

Peki nedir raporlamayı bu kadar önemli kılan? Öncelikle uygulamaların %95'lik bölümünün arka planda bir veritabanı ile çalıştığını ve hemen hemen tüm uygulamalarında amacının bu veritabanlarına bilgi girişi olduğunu hatırlamamız gerekiyor. Örneğin müşteri yönetimini sağladığınız bir CRM modülü. Burada temel amaç müşteri bilgilerinin doğru formatta toplanması ve yaratılan form alanları sayesinde veritabanında toplanmasıdır. Böyle bir uygulama için veritabanı mı yoksa uygulamamı önemli tartışması başlatacak olursak şüphesiz cevapların %99'u veritabanının daha önemli olduğu yönünde olacaktır. Zira müşteri bilgilerinin girilebileceği bir form yaratmak herhangi bir teknoloji ile çokda zaman kaybetmeden gerçekleştirilebilsede girilmiş verilerin tekrar kazanılması çok da kolay olmayacak size uykusuz geceler kazandıracaktır. Bu aşamada şu cümleyi söylemek özel durumlar haricinde yanlış olmaz zannediyorum.

"Bir firma uygulamasından vazgeçebilir ama veritabanından asla..."

Veritabanının bu kadar önemli olduğu bir ortamda şüphesiz verilerin analizi ve firmanın bir takım stratejik kararlarını, firma geçmişi ile ilgili doğru saptamalarını bu veritabanı aracılığı ile yapabiliyor olması önem taşıyor. Bazı firmalar sadece bu verilerin takibi ve gerekli görülen zamanlarda raporlanması için istihdam yaratıyorlar. Bu da raporlamanın önemini bir kez daha göz önüne seriyor.

Yukarıda da söylediğimiz gibi hemen her uygulamanın içerisinde raporlamaya ihtiyaç vardır, çünkü uygulama aracılığı ile toplanan verilerin zaman zaman belirli kriterlerde listelenmesi, grafiksel olarak anlatılabilmesi gerekmektedir. Çok büyük bir ERP uygulamasından tutun da üyelik sistemli basit bir internet sitesine kadar her yerde raporlama ile karşılaşıyor olacağız. Bir uygulama sürecinde ise raporlama doğrudan veritabanı programcılığı mantığında olduğu için şüphesiz uygulama geliştiricinin sorumlulukları arsına girmektedir.

Uygulama geliştiriciler çok sevmesede raporlama konusunda bilgiye ve pratik çözümlere ihtiyacı vardır. Zira uygulama geliştirme süreci içersinde raporlama ciddi bir zaman almaktadır. Raporlamanın en çok zaman alan kısmı ise tasarım aşamasıdır. İşte bu sebeple bizler için yazılım geliştirme aracı üreten firmalar tarafından yaratılmış bir takım raporlama bileşenleri veya gdaha gelişmiş haliyle rapor tasarım araçları bulunmaktadır. Bu araçlar içerisinde en dikkat çekici olanı ve pazar payı açısından en büyüğü ise Crystal Reports arcıdır.

Burada Crystal Reports'a alternatif olabilecek, hatta bazı aşamalarda çok daha gelişmiş olduğunu söyleyebileceğimiz, .Net ile entegre çalışabilmesi yönüyle bizim için ciddi avantajları bulunan yeni nesil SQL Server'ın Business Intelligence çözümleri arasında yer alan Reporting Services'i inceliyor olacağız.

Reporting Services temelde SQL Server 2005'in bir parçası olmasına rapmen Microsoft tarafından SQL Server 2000 içinde geliştirilebilir bir versiyonuyla karşımıza çıkarıldı.  Report Designer adından bir araç yardımıyla rapor geliştirmenize yardımcı olabilirken bu aracın yanında, Visual Studio .Net ile de Reporting Services çözümleri yaratabiliyorsunuz.

Reporting Services SQL Server 2005 kurulumu esnasında bir bileşen olarak kurulacaktır. Burada bilmeniz gereken ilk şey Reporting Services'i local sisteminizde çalıştıracaksanız kurulumdan önce IIS(Internet Information Services) kurulumunu tamamış olmanız gerektiğidir. Aksi halde kurulum esnasında bu bileşeni pasif durumda göreceksiniz.

Raporlarınızı yayınlayabilmeniz için yaratılmış olan Report Server adında bir web servisine sahiptir, ayrıca raporlarınızı yönetebilmeniz için IIS üzerinde çalışan bir Report Manager ekranı  bulunmaktadır.



Report Server : Raporlarınızın çalışmasını sağlayan servis. Raporu deploy edeceğiniz servis.

Report Manager : Report Server için web tabanlı yönetim panelidir.

RDL : XML tabanlı, raporlarınızın tasarım dilidir. Yarattığınız herhangi bir raporu notepad gibi bir text editör ile açarsanız karşınıza çıkacak olan XML kod bloğudur. XML olması sebebiyle ortam bakımından bağımsızlık sağlar. Hem geliştirme aşamasında istediğiniz XML tabalı editörü kullanabilirsiniz, hemde veritabanı açısından .Net teknolojileri ile bağlanabildiğiniz tüm veritabanlarından bilgi alabilir ve raporlayabilirsiniz. (Report Definition Language)

Reporting Services aracılığı ile yaratacağınız tüm raporlar HTML, Microsoft Excel, Microsoft Word, Tiff, PDF, CSV, XML formatlarında export edilebilir. Unutmayın ki "... excel'e export edilemeyen rapor, rapor değildir" :)

Yeni bir Reporting Services çözümü yaratabilmek için yapmanız gereken öncelikle tasarım ortamımız olan Visual Studio 2005'i açmak ve hemen ardından File>New>Project menüsü aracılığı ile karşımıza gelen proje seçim ekranından Business Intelligence Projects kısmını seçmektir. Pencerenin sağ kısmında göreceğiniz 6 proje türünden 3 tanesi Reporting Services ile ilgilidir. Bunlardan ilk etapta sizi ilgilendirenler Report Project ve Report Project Wizard'dır.

Buraya kadar Reporting Services'in ve reporlamanın ne olduğundan bahsetmeye çalıştım. Bir sonraki yazımızdan itibaren Reporting Services ile neler yapabiliriz demolar ile göstermeye çalışacağım.

Kategori: (Belirtilmemiş) :: Yorum yaz! :: Arkadaşına Gönder!